Skip to main content

Temperatuuroverlast in een kantoorgebouw meet je door op meerdere plekken tegelijk de luchttemperatuur, stralingstemperatuur en luchtvochtigheid vast te leggen, bij voorkeur op de warmste momenten van de dag. Een simpele thermometer geeft je een eerste indruk, maar voor een goed beeld heb je dataloggers of infraroodmetingen nodig die ook de stralingswarmte van glas en wanden registreren. Combineer die metingen met de klachten van medewerkers en je weet snel waar de pijn zit.

Signalen die wijzen op structurele warmteoverlast

Niet elke warme middag is meteen een probleem. Maar als dezelfde klachten zich week na week herhalen, is er waarschijnlijk meer aan de hand. Structurele warmteoverlast in een kantoor herken je aan een combinatie van signalen die samen een patroon vormen.

Let op de volgende signalen:

  • Medewerkers klagen regelmatig over warmte, hoofdpijn of concentratieproblemen, vooral in de middag
  • De airconditioning draait op volle kracht maar haalt de gewenste temperatuur niet
  • Werkplekken bij ramen of glazen wanden worden structureel gemeden
  • De binnentemperatuur loopt op warme dagen op tot boven de 26 of 27 graden Celsius
  • Productiviteit en werkplezier dalen merkbaar in de zomermaanden

Herken je meerdere van deze signalen? Dan gaat het niet om incidentele hitte, maar om een structureel probleem met het binnenklimaat. Dat vraagt om een gerichte aanpak, te beginnen met meten.

Meetmethoden voor temperatuur en stralingsbelasting

Er zijn verschillende manieren om temperatuuroverlast in een kantoor te meten, afhankelijk van hoe gedetailleerd je wilt gaan. De meest gebruikte methoden zijn:

  1. Dataloggers: Kleine apparaatjes die je op meerdere plekken neerzet en die gedurende een dag of week continu de temperatuur en luchtvochtigheid registreren. Ideaal om patronen te ontdekken.
  2. Infraroodthermometers of warmtebeeldcamera’s: Hiermee meet je de oppervlaktetemperatuur van glas, wanden en plafonds. Bijzonder nuttig om te zien welke oppervlakken warmte uitstralen.
  3. Globethermometer: Een speciaal instrument dat ook de stralingstemperatuur meeneemt, niet alleen de luchttemperatuur. Geeft een realistischer beeld van hoe warm het voor een persoon aanvoelt.
  4. PMV/PPD-berekening: Een berekening op basis van meerdere variabelen (temperatuur, luchtvochtigheid, luchtbeweging, kleding, activiteit) die het thermisch comfort uitdrukt in een score. Wordt gebruikt bij professionele klimaatonderzoeken.

Voor een eerste inventarisatie volstaan dataloggers en een infraroodthermometer. Wil je een volledig beeld voor een grotere renovatie of aanbesteding, dan is een professioneel klimaatonderzoek met globethermometer en PMV-berekening verstandiger.

Kritieke meetpunten in het gebouw bepalen

Niet elk hoekje van een kantoor verdient evenveel aandacht. Slim meten begint met het kiezen van de juiste locaties, want warmteoverlast is zelden gelijkmatig verdeeld over een gebouw.

Focus je metingen op deze plekken:

  • Werkplekken direct naast of tegenover glas: Hier is de stralingsbelasting het hoogst, zeker bij grote raamvlakken op het zuiden of westen
  • Hoekruimtes: Twee gevels betekenen twee keer zoveel potentiële warmtebronnen
  • Ruimtes op hogere verdiepingen: Warmte stijgt op en bovendien is de dakbelasting hier groter
  • Vergaderruimtes zonder of met weinig ventilatie: Kleine ruimtes met veel mensen en zonlicht warmen snel op
  • Plekken waar medewerkers het vaakst klagen: Die feedback is zelf al een meetinstrument

Meet op de warmste momenten van de dag, doorgaans tussen 13:00 en 16:00 uur, en doe dit op meerdere achtereenvolgende dagen om toevallige uitschieters te filteren. Noteer ook de buitentemperatuur en de stand van de zon, zodat je de meetresultaten later goed kunt interpreteren.

Normen en grenswaarden voor thermisch comfort

Er zijn duidelijke richtlijnen voor wat als comfortabel wordt beschouwd in een kantooromgeving. De meest gehanteerde norm in Nederland is de ISSO 74, aangevuld met de Europese norm EN 15251 (inmiddels vervangen door EN 16798). Deze normen onderscheiden drie comfortklassen:

Voor een normaal kantoor geldt comfortklasse II als standaard. Dat betekent een operatieve temperatuur van maximaal 25 tot 26 graden Celsius in de zomer. Boven de 26 graden neemt het comfort merkbaar af. Boven de 28 graden is er sprake van een gezondheidsrisico bij langdurige blootstelling.

Wat veel mensen niet weten: de gevoelstemperatuur ligt vaak hoger dan de luchttemperatuur. Een ruimte met 24 graden luchttemperatuur maar veel stralende warmte van een warm glasoppervlak kan voor een medewerker aanvoelen als 27 of 28 graden. Dat is precies waarom alleen een luchtthermometer niet genoeg is.

De Arbowet verplicht werkgevers bovendien om te zorgen voor een gezonde en veilige werkplek. Structurele oververhitting van een kantoor valt daar direct onder. Dat maakt meten niet alleen nuttig, maar ook wettelijk relevant.

Van meting naar oorzaakanalyse: glas als warmtebron

Als de meetresultaten binnenkomen, is de volgende vraag: waar komt die warmte vandaan? In moderne kantoorgebouwen met grote glasvlakken is het antwoord verrassend vaak hetzelfde. Glas als warmtebron wordt structureel onderschat.

Gewoon vlakglas laat een groot deel van de zonnestraling direct door naar binnen. Dat warmt niet alleen de lucht op, maar ook vloeren, bureaus en medewerkers direct. Zelfs dubbel glas biedt zonder aanvullende zonwerende behandeling weinig weerstand tegen zonnestraling. Met een infraroodcamera zie je dit direct: glasoppervlakken die in de zon staan, kunnen oplopen tot 40 of 50 graden Celsius en stralen die warmte actief de ruimte in.

Kijk bij je oorzaakanalyse naar het volgende:

  • Welke gevels staan het meest in de zon (met name oost, west en zuidwest)?
  • Hoe groot zijn de glasoppervlakken en hoe dicht zitten werkplekken bij het glas?
  • Is er al zonwering aanwezig, en zo ja, hoe effectief is die?
  • Zijn de klachten het ergst op middagen met direct zonlicht?

Als de metingen uitwijzen dat glas de primaire warmtebron is, dan is dat ook de plek waar de oplossing moet zitten. Externe zonwering helpt, maar is niet altijd toepasbaar bij monumentale panden, huurcontracten of esthetische beperkingen. Interne maatregelen zoals gordijnen blokkeren het licht maar houden de warmte al binnen het gebouw. De meest directe aanpak is het glas zelf aanpakken.

Hoe zonwerende glasfolie helpt bij warmteoverlast in kantoren

Als meting en oorzaakanalyse uitwijzen dat glas de voornaamste warmtebron is, biedt zonwerende raamfolie een directe en effectieve oplossing. Wij installeren glasfolie op de bestaande beglazing, zonder dat ramen vervangen hoeven te worden.

Wat dat concreet oplevert:

  • Tot 92% minder zonwarmte door het glas, afhankelijk van de gekozen folie
  • Meer dan 99% UV-blokkering, goed voor medewerkers en meubilair
  • Een merkbaar koelere werkplek, ook op de warmste zomerdagen
  • Minder belasting op de airconditioning, wat direct energiekosten bespaart
  • Toepasbaar op vrijwel alle bestaande beglazing, ook in monumentale panden

Onze Hyperion zonwerende raamfolie is speciaal ontwikkeld voor de zakelijke markt en wordt op maat geadviseerd op basis van de oriëntatie van het gebouw, het type beglazing en het gewenste eindresultaat. We kijken altijd eerst naar de specifieke situatie voor we een aanbeveling doen. Geen standaardoplossingen, maar gericht advies per pand.

Wil je weten of glasfolie de oplossing is voor jouw kantoor? Bekijk onze oplossingen voor gebouwbeglazing of neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek op locatie.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat je betrouwbare meetresultaten hebt over warmteoverlast in een kantoor?

Voor een betrouwbaar beeld raden we aan om minimaal drie tot vijf aaneengesloten warme dagen te meten, bij voorkeur tijdens een periode met direct zonlicht. Eén dag meten geeft je een eerste indruk, maar toevallige factoren zoals bewolking of een lege vergaderruimte kunnen het resultaat vertekenen. Combineer de meetdata altijd met de buitentemperatuur van die dagen, zodat je de resultaten later goed kunt vergelijken en interpreteren.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het zelf meten van temperatuuroverlast in een kantoor?

De meest voorkomende fout is meten met alleen een gewone thermometer op één vaste plek, waardoor je stralingsbelasting van glas en wanden volledig mist. Een andere veelgemaakte fout is meten op het verkeerde moment van de dag, bijvoorbeeld ’s ochtends vroeg, terwijl de piekbelasting juist tussen 13:00 en 16:00 uur plaatsvindt. Vergeet ook niet de luchtvochtigheid mee te nemen: een ruimte met 25 graden en hoge luchtvochtigheid voelt aanzienlijk oncomfortabeler aan dan dezelfde temperatuur bij droge lucht.

Kan ik als huurder van een kantoorpand iets doen aan structurele warmteoverlast, of is dat de verantwoordelijkheid van de verhuurder?

Als huurder heb je op basis van de Arbowet een zorgplicht voor een gezonde werkplek, ook als je het pand niet bezit. In de praktijk betekent dit dat je de verhuurder kunt aanspreken op structurele warmteoverlast, zeker als je meetresultaten kunt overleggen die aantonen dat de temperaturen de normen uit ISSO 74 overschrijden. Maatregelen zoals zonwerende glasfolie zijn in veel gevallen toepasbaar zonder ingrijpende bouwkundige wijzigingen en worden door verhuurders doorgaans sneller goedgekeurd dan bijvoorbeeld externe zonwering of raamvervanging.

Werkt zonwerende glasfolie ook op al bestaande dubbele beglazing, of is het alleen geschikt voor enkel glas?

Zonwerende glasfolie is in de meeste gevallen goed toepasbaar op zowel enkel als dubbel glas, mits de juiste folie wordt gekozen. Bij dubbele beglazing is het belangrijk dat de folie specifiek is gecertificeerd voor dit glastype, omdat onjuiste toepassing in theorie kan leiden tot thermische spanningen in het glas. Een professionele adviseur beoordeelt altijd eerst het type beglazing, de oriëntatie van de gevel en de glasspecificaties voordat er een geschikte folie wordt aanbevolen.

Wat is het verschil tussen interne en externe zonwering, en waarom is glasfolie soms een betere keuze?

Externe zonwering, zoals screens of lamellen aan de buitenkant van het gebouw, is zeer effectief omdat het zonlicht al vóór het glas tegenhoudt. Het nadeel is dat externe zonwering vaak niet toepasbaar is bij monumentale panden, strikte huurcontracten of esthetische beperkingen van een gebouw. Interne zonwering zoals gordijnen en jaloezieën blokkeert weliswaar het licht, maar de zonnestraling is dan al door het glas heen en heeft de warmte al naar binnen gebracht. Glasfolie pakt het probleem direct bij de bron aan: het filtert de zonnestraling in het glas zelf, zonder dat er externe constructies nodig zijn.

Hoeveel energiebesparing op airconditioning kun je realistisch verwachten na het aanbrengen van zonwerende glasfolie?

De exacte besparing hangt af van factoren zoals de oriëntatie van de gevel, de grootte van de glasoppervlakken en het type airconditioning, maar in de praktijk rapporteren kantoorgebouwen met grote zuidwest- of westgevels een verlaging van de koellast met 20 tot 40 procent. Minder koellast betekent dat de airconditioning minder uren op vol vermogen hoeft te draaien, wat direct zichtbaar is op de energierekening. Bovendien verlengt een lagere belasting de levensduur van het klimaatsysteem, wat ook op de lange termijn kosten bespaart.

Wanneer is een professioneel klimaatonderzoek met PMV-berekening echt noodzakelijk, en wanneer volstaan eenvoudigere metingen?

Voor een eerste diagnose en het identificeren van de probleemplekken in een kantoor zijn dataloggers en een infraroodthermometer in de meeste gevallen voldoende. Een professioneel klimaatonderzoek met globethermometer en PMV/PPD-berekening is verstandig wanneer je de resultaten wilt gebruiken voor een grote renovatie, een aanbesteding, of wanneer je juridisch wilt aantonen dat de werkomstandigheden niet voldoen aan de geldende normen. Ook bij aanhoudende gezondheidsklachten van medewerkers ondanks genomen maatregelen is een volledig klimaatonderzoek aan te raden, zodat je met zekerheid de juiste oorzaak en oplossing kunt vaststellen.